Knowledge Management Scientific Association مدیریت پویا و تحلیل کسب و کار 3041-8933 5 بهار 1405 1405 03 30 Designing a Policy-Making Model for Improving Intellectual Capital to Enhance Organizational Performance in Bank Melli Iran طراحی مدل خط‌مشی‌گذاری بهبود سرمایه فکری جهت ارتقای عملکرد سازمانی در بانک ملی ایران 1 23 FA ناهید محمدی گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران محمد رضا ربیعی مندجین گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. حسن گیوریان گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ماندان مومني گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404 11 04 Objective: This study aimed to develop a comprehensive and context-specific policy-making model for improving intellectual capital in order to enhance organizational performance in Bank Melli Iran. Methodology: This applied study employed a qualitative and exploratory design. The participants comprised academic experts as well as experienced managers and specialists from Bank Melli Iran, who were selected through purposive sampling. Data were collected using semi-structured interviews, which continued until theoretical saturation was achieved; no new themes emerged after the thirteenth interview, and one additional interview was conducted for confirmation, resulting in a final sample of 14 participants. The data were analyzed using thematic analysis based on Braun and Clarke’s six-phase framework, including familiarization with the data, generation of initial codes, searching for themes, reviewing themes, defining and naming themes, and producing the final report. Credibility, transferability, dependability, and confirmability were also considered to ensure the trustworthiness of the qualitative findings. Findings: The thematic analysis yielded 71 initial codes, which were organized into 12 subthemes and six overarching themes. The six main dimensions were strategic and transformational leadership, human capital development and empowerment, knowledge management and technological infrastructure, a learning and innovative culture, social capital and organizational belonging, and policy evaluation and performance improvement. These dimensions incorporated 12 organizing components, including participatory and learning-oriented policy-making, knowledge-based employee empowerment, targeted learning and merit-based selection, intrinsic motivation and job commitment, comprehensive knowledge management, technological infrastructure and digital transformation, institutionalized organizational learning, organizational innovation and creativity, trust and organizational communication, quality of work life, policy monitoring and feedback, and continuous improvement and performance alignment. The final model conceptualized intellectual capital policy-making as a multilevel and multidimensional process requiring coordinated interventions across strategic, human, technological, cultural, social, and evaluative domains. Conclusion: Improving intellectual capital in Bank Melli Iran requires an integrated policy-making system that simultaneously addresses transformational leadership, human capital development, knowledge management, digital transformation, organizational learning, social capital, and continuous evaluation and feedback. The resulting six-dimensional, twelve-component model provides an operational framework for strategic intellectual capital management in Bank Melli Iran and may, following appropriate contextual adaptation, be applicable to other comparable organizations. هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی یک مدل بومی و جامع برای خط‌مشی‌گذاری بهبود سرمایه فکری به‌منظور ارتقای عملکرد سازمانی در بانک ملی ایران انجام شد. روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی و اکتشافی بود. مشارکت‌کنندگان شامل خبرگان دانشگاهی و مدیران و کارشناسان خبره بانک ملی ایران بودند که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و مصاحبه‌ها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ به‌گونه‌ای که از مصاحبه سیزدهم مضمون جدیدی حاصل نشد و برای اطمینان، یک مصاحبه تکمیلی نیز انجام شد و تعداد نهایی مشارکت‌کنندگان به 14 نفر رسید. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و بر اساس الگوی شش‌مرحله‌ای براون و کلارک شامل آشنایی با داده‌ها، تولید کدهای اولیه، جست‌وجوی مضامین، بازبینی مضامین، تعریف و نام‌گذاری مضامین و تدوین گزارش انجام شد. برای افزایش اعتبار یافته‌ها نیز معیارهای باورپذیری، انتقال‌پذیری، اطمینان‌پذیری و تأییدپذیری مورد توجه قرار گرفت. یافته‌ها: تحلیل مضمون مصاحبه‌ها منجر به استخراج 71 کد اولیه شد که در قالب 12 مضمون فرعی و 6 مضمون اصلی سازمان‌دهی شدند. ابعاد اصلی مدل شامل رهبری راهبردی و تحول‌آفرین، توسعه و توانمندسازی سرمایه انسانی، مدیریت دانش و زیرساخت فناورانه، فرهنگ یادگیرنده و نوآور، سرمایه اجتماعی و تعلق سازمانی، و ارزیابی خط‌مشی و بهبود عملکرد بود. هر یک از این ابعاد از دو مؤلفه سازمان‌دهنده تشکیل شد؛ از جمله خط‌مشی‌گذاری مشارکتی و یادگیرنده، توانمندسازی و هدایت دانشی کارکنان، یادگیری و شایسته‌گزینی هدفمند، انگیزش درونی و تعهد شغلی، نظام جامع مدیریت دانش، زیرساخت فناورانه و تحول دیجیتال، یادگیری سازمانی نهادینه‌شده، نوآوری و خلاقیت سازمانی، اعتماد و ارتباطات سازمانی، کیفیت زندگی کاری، پایش و بازخورد خط‌مشی‌ها، و بهبود مستمر و هم‌ترازی عملکرد. مدل نهایی، خط‌مشی‌گذاری بهبود سرمایه فکری را پدیده‌ای چندسطحی و چندبعدی معرفی کرد که مستلزم اقدام هماهنگ و هم‌زمان در ابعاد انسانی، راهبردی، دانشی، فناورانه، فرهنگی، اجتماعی و ارزیابی عملکرد است. نتیجه‌گیری: بهبود سرمایه فکری در بانک ملی ایران نیازمند یک نظام خط‌مشی‌گذاری یکپارچه است که به‌جای مداخلات پراکنده، رهبری تحول‌آفرین، توسعه سرمایه انسانی، مدیریت دانش، تحول دیجیتال، فرهنگ یادگیرنده، سرمایه اجتماعی و سازوکارهای ارزیابی و بازخورد را به‌صورت هم‌زمان دربرگیرد. مدل شش‌بعدی و دوازده‌مؤلفه‌ای حاصل می‌تواند به‌عنوان چارچوبی عملیاتی برای تدوین برنامه‌های راهبردی مدیریت سرمایه فکری در بانک ملی ایران و، با بومی‌سازی لازم، در سایر سازمان‌های مشابه مورد استفاده قرار گیرد.

https://dmbaj.org/index.php/dmba/article/download/457/402