Knowledge Management Scientific Association مدیریت پویا و تحلیل کسب و کار 3041-8933 5 تابستان 1405 1405 04 01 Presenting a Knowledge Management Model Based on Islamic Values and Sources: A Case Study of Hamedan Province Gas Company ارائه مدل مدیریت دانش بر پایه ارزش‌ها و منابع اسلامی: مورد مطالعه شرکت گاز استان همدان 1 27 FA سیدحسن صالحی دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی‌شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران علیرضا اسفندیاری مقدم گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران بهروز بیات گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان ، ایران Journal Article 1404 11 04 <p><strong>Objective: </strong>This study aimed to develop a comprehensive knowledge management model grounded in Islamic values and sources for Hamedan Province Gas Company.</p> <p><strong>Methodology:</strong> This applied study employed an exploratory qualitative design. The participants comprised 12 academic, seminary, and gas-industry experts with relevant expertise in management, knowledge management, and Islamic sources, who were selected through purposive sampling until theoretical saturation was achieved. Data were collected through in-depth semi-structured interviews and analyzed using thematic analysis based on Braun and Clarke’s six-stage procedure, including familiarization with the data, generation of initial codes, searching for themes, reviewing themes, defining and naming themes, and producing the final report. Member checking, peer review, and comparison of the extracted codes with authoritative sources were applied to enhance the credibility and trustworthiness of the findings.</p> <p><strong>Findings:</strong> Qualitative analysis yielded 95 initial codes, 11 subthemes, and seven main themes. The main themes were “Ethics and Human Responsibilities in Knowledge Management,” “Evaluation, Monitoring, and Continuous Improvement,” “Knowledge Management Processes and Implementation Tools,” “Social and Cultural Processes in Knowledge Management,” “Foundations and Principles of Islamic Knowledge Management,” “Innovation, Development, and Organizational Progress,” and “Support, Enhancement, and Optimization of Knowledge Management Systems.” The final model integrated these seven dimensions with a five-stage knowledge process derived from Islamic sources, comprising silence and discernment, knowledge acquisition, knowledge retention, knowledge application, and knowledge dissemination.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The proposed model conceptualizes Islamic knowledge management as more than a technical organizational process; rather, it represents a multidimensional, ethics-oriented, culturally embedded, and value-based system. Integrating principles such as trustworthiness, justice, responsibility, rationality, learning, innovation, and service to society can strengthen organizational performance, facilitate the preservation and intergenerational transfer of tacit knowledge, improve productivity, and support the achievement of strategic objectives in public-sector organizations.</p> <p><strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف ارائه مدلی جامع برای مدیریت دانش مبتنی بر ارزش‌ها و منابع اسلامی در شرکت گاز استان همدان انجام شد. <strong>روش‌شناسی: </strong>این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی و اکتشافی بود. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۲ نفر از خبرگان دانشگاهی، حوزوی و صنعت گاز در حوزه مدیریت، مدیریت دانش و منابع اسلامی بودند که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و تا دستیابی به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون و فرایند شش‌مرحله‌ای براون و کلارک شامل آشنایی با داده‌ها، تولید کدهای اولیه، جست‌وجوی مضامین، بازبینی مضامین، تعریف و نام‌گذاری مضامین و تدوین گزارش نهایی تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان، بررسی همتایان و تطبیق کدها با منابع معتبر استفاده شد. <strong>یافته‌ها:</strong> تحلیل داده‌های کیفی به استخراج ۹۵ کد اولیه، ۱۱ مضمون فرعی و ۷ مضمون اصلی منجر شد. مضامین اصلی شامل «اخلاق و مسئولیت‌های انسانی در مدیریت دانش»، «ارزیابی، نظارت و بهبود مستمر»، «فرایندها و ابزارهای اجرایی مدیریت دانش»، «فرایندهای اجتماعی و فرهنگی در مدیریت دانش»، «مبانی و اصول مدیریت دانش اسلامی»، «نوآوری، توسعه و پیشرفت سازمانی» و «پشتیبانی، تکمیل و بهینه‌سازی سیستم‌های مدیریت دانش» بودند. مدل نهایی، این ساختار هفت‌بعدی را با فرایند پنج‌مرحله‌ای دانش مبتنی بر منابع اسلامی شامل سکوت و تشخیص، اکتساب دانش، نگهداری دانش، به‌کارگیری دانش و انتشار دانش تلفیق کرد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> مدل ارائه‌شده نشان می‌دهد مدیریت دانش در چارچوب اسلامی فراتر از یک فرایند فنی بوده و نظامی چندبعدی، اخلاق‌محور، فرهنگی و ارزش‌مدار است که با تلفیق اصولی مانند امانت‌داری، عدالت، مسئولیت‌پذیری، عقلانیت، یادگیری، نوآوری و خدمت به جامعه می‌تواند زمینه بهبود عملکرد سازمانی، حفظ و انتقال دانش ضمنی و بین‌نسلی، ارتقای بهره‌وری و تحقق اهداف راهبردی سازمان‌های دولتی را فراهم سازد.</p> https://dmbaj.org/index.php/dmba/article/download/461/404