ارائه مدلی جهت استقلال مالی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی (مورد مطالعه: دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران)

نویسندگان

    رشید محمدی گروه مدیریت آموزش عالی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران
    حمیده رشادت جو * گروه مدیریت آموزش عالی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران reshadatjoo@iau.ac.ir
    محمدرضا حسینی معصوم گروه حسابداری، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران

کلمات کلیدی:

دانشگاه آزاد اسلامی, استقلال مالی, آموزش عالی, تجاری‌سازی دانش, ارتباط صنعت و دانشگاه, فعالیت اقتصادی, کار تیمی

چکیده

هدف: هدف این پژوهش، طراحی و اعتبارسنجی مدلی برای تحقق استقلال مالی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران با تأکید بر ابعاد مدیریتی، اقتصادی، آموزشی و ارتباطی بود. روش‌شناسی: این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی (کیفی ـ کمی) انجام شد. در بخش کیفی، از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 13 نفر از متخصصان و اعضای هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران استفاده گردید که به‌صورت هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها با روش تحلیل محتوای کیفی در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد و بر این اساس، ابعاد و مؤلفه‌های مدل استخراج گردید. در ادامه، پرسشنامه‌ای مشتمل بر 65 گویه طراحی شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی بود که 335 نفر از آنان با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 22 تحلیل شدند و برای بررسی نرمال بودن داده‌ها از آزمون کولموگروف–اسمیرنوف و برای تحلیل ابعاد مدل از آزمون تی تک‌نمونه‌ای استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مدل استقلال مالی دانشگاه دارای 6 بعد اصلی و مجموعه‌ای از مؤلفه‌های راهبردی است که مهم‌ترین آن‌ها شامل همکاری گروهی، توسعه فعالیت‌های اقتصادی، توسعه ارتباط صنعت و دانشگاه، تجاری‌سازی دانش، کاهش و کنترل هزینه‌ها و تغییر در سیاست‌ها و برنامه‌ریزی‌های مدیریتی بود. یافته‌های آزمون کولموگروف–اسمیرنوف نشان داد که اغلب متغیرها از توزیع نرمال برخوردار بودند و امکان استفاده از آزمون‌های پارامتریک وجود داشت. همچنین نتایج آزمون تی تک‌نمونه‌ای نشان داد که مؤلفه‌هایی نظیر توسعه تکنولوژی، توسعه ارتباطات صنعت و دانشگاه، تشخیص نیازهای بازار، فعالیت‌های اقتصادی، کار تیمی و تجاری‌سازی دانش دارای میانگین بالاتر از مقدار ملاک و سطح معناداری کمتر از 0.05 بودند که بیانگر تأثیر معنادار آن‌ها در تحقق استقلال مالی دانشگاه است. علاوه بر این، نتایج اعتبارسنجی مدل نشان داد که مدل طراحی‌شده از روایی و پایایی مطلوب برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان الگویی کاربردی برای توسعه استقلال مالی دانشگاه‌ها مورد استفاده قرار گیرد. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، استقلال مالی دانشگاه‌ها مستلزم گذار از ساختار سنتی آموزش عالی به سوی الگوهای نوین اقتصادی، کارآفرینانه و دانش‌بنیان است. توسعه همکاری‌های دانشگاه با صنعت، تجاری‌سازی دانش، بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان، اصلاح سیاست‌های مدیریتی و افزایش اختیارات مالی و اجرایی دانشگاه‌ها می‌تواند زمینه دستیابی به استقلال مالی پایدار را فراهم سازد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Ahmad, A. R., Jamaludin, M. A. I., Sapry, H. R. M., & Jameel, A. S. (2023). Designing Strategies Framework for Effective Funding Formula Implementation at Malaysian Public Universities. Malaysian Journal of Social Sciences and Humanities (MJSSH), 8(6), e002359. https://doi.org/10.47405/mjssh.v8i6.2359

Alarcón, M., & Brunner, J. J. (2024). Multi-Governance in Higher Education: The Case of Chile 2018-2023. Research in Education, 119(1), 97-118. https://doi.org/10.1177/00345237241248535

Bechi, D., & Maria de Lourdes Pinto de, A. (2024). Exogenous Privatization and Advances of Academic Capitalism in Brazil and Argentina. Educação Em Revista, 40. https://doi.org/10.1590/0102-469840036t

Bello, M., & Chumba, S. K. (2025). Equity and Social Inclusion in Higher Education. AfriTVET, 9(1), 20-27. https://doi.org/10.69641/afritvet.2024.91189

Boateng, F. K., Abonyi, U. K., & Intsiful, E. (2023). Examination of Globalisation’s Clouts on Ghana’s Tertiary Education Policy. Policy Futures in Education, 22(6), 1130-1149. https://doi.org/10.1177/14782103231184284

Çetinkaya, R., & Çavdar, E. (2024). A Comparative Perspective on Fee Policies Used in OECD Countries for Financing Higher Education. Sosyal Bilimler Ve Eğitim Dergisi. https://doi.org/10.53047/josse.1484858

Chirwa, I. N., Masaiti, G., Mwale, N., Mkandawire, S. B., Mulenga, I. M., & Sichula, N. (2022). Loans and Scholarships in Africa’s Higher Education Finance: A Comparative Analysis of Capitation, Policy and Recoveries in Eleven Countries. British Journal of Education, 10(16), 67-88. https://doi.org/10.37745/bje.2013/vol10n166788

Ehteshamnejad, E. (2023). Global Perspectives on Financing Higher Education: A Comparative Analysis. Ijimob, 3(2), 42-50. https://doi.org/10.61838/kman.ijimob.3.2.6

Gibari, S. E., Esparrells, C. P., Gómez, T., & Ruiz, F. (2021). Analyzing the Impact of Spanish University Funding Policies on the Evolution of Their Performance: A Multi-Criteria Approach. Mathematics, 9(14), 1626. https://doi.org/10.3390/math9141626

Gornostaeva, Z. V., Shabaltina, L. V., Denisov, I. V., Musatkina, A. A., & Sinyavskiy, N. G. (2024). Support of the SDGs as a New Approach to Financial Risk Management in Responsible Universities in Russia. Risks, 12(6), 101. https://doi.org/10.3390/risks12060101

Irawan, A. P., Supriyatna, E., Widjaja, I., & Lin, L. L. (2021). The Implementation of Basic Principles of Financial Management to Improve Higher Education Reputation. https://doi.org/10.2991/assehr.k.210805.238

Jones-Esan, L. (2022). Public-Private Participation in Funding University Education in Sub-Saharan Africa: A Nigerian Case-Study for Sustainable Development. https://doi.org/10.5772/intechopen.99940

Kalenyuk, I., Грішнова, О., Tsymbal, L., & Djakons, D. (2021). Features of Result Based Financing Higher Education. Bulletin of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan ( the Bulletin), 2(390), 50-57. https://doi.org/10.32014/2021.2518-1467.51

Kapustian, O. A., Petlenko, Y., Ryzhov, A., & Kharlamova, G. (2021). Financial Sustainability of a Ukrainian University Due to the COVID-19 Pandemic: A Calculative Approach. Investment Management and Financial Innovations, 18(4), 340-354. https://doi.org/10.21511/imfi.18(4).2021.28

Liu, T., Hassan, A., & Mohd Ashraff Bin Mohd, A. (2023). Systemic Reviews: Financing of Higher Education Internationalisation. Perspectives in Education, 41(4). https://doi.org/10.38140/pie.v41i4.7340

Magali, J. (2020). The Students Ways of Financing the Higher Learning Education at the Open University of Tanzania. Jipe, 12(2). https://doi.org/10.61538/jipe.v12i2.991

Maksaev, A. A. (2020). The Marketing Component to Attract Investment in Higher Education: Foreign Experience and Prospects for Russia. International Journal of Economics and Business Administration, VIII(Special Issue 1), 69-76. https://doi.org/10.35808/ijeba/505

Marliyah, M., Dharma, B., & Syarbaini, A. M. B. (2025). Distributing Zakatu Kasbil 'Amal as an Alternative to Student Funding, Evidence in Indonesia’s Universities. F1000research, 13, 185. https://doi.org/10.12688/f1000research.144610.2

Mugodza, A., Shaikh, J. M., Devi, R., Shakemore, C., & Hotera, J. (2024). The Effect of Modes of Funding on the Performance of Zimbabwe State Universities: Incites From Administrators. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 13(4). https://doi.org/10.6007/ijarped/v13-i4/23538

Ng, P., Chan, J. K. Y., Wut, T. M., Lo, M. F., & Szeto, I. (2021). What Makes Better Career Opportunities for Young Graduates? Examining Acquired Employability Skills in Higher Education Institutions. Education + Training, 63(6), 852-871. https://doi.org/10.1108/et-08-2020-0231

Oketch, M. (2022). Higher Education Finance as a Public Good in Kenya. Journal of Higher Education in Africa, 20(2), 67-87. https://doi.org/10.57054/jhea.v20i2.2726

Oketch, M. (2023). What Is the Appropriate Higher Education Finance Model for Africa? Some Reflections. South African Journal of Higher Education, 37(6). https://doi.org/10.20853/37-6-6104

Pohribna, N., Petlenko, Y., Chervinska, T., & Kharlamova, G. (2022). Hybridization of Financing as a Transition Strategy to Transparent, Accountable, and Efficient University Management: The Case of Ukraine. Problems and Perspectives in Management, 20(1), 164-176. https://doi.org/10.21511/ppm.20(1).2022.15

Rexe, D., & Maltais, M. (2022). Looking Back, Looking Forward: Canadian Higher Education Research on Tuition Fees. Canadian Journal of Higher Education, 51(3), 184-200. https://doi.org/10.47678/cjhe.vi0.189289

Rissanen, M., Savolainen, J., & Collan, M. (2024). Analyzing the Finnish University Funding System Through System-Based Simulation. Policy Futures in Education, 22(7), 1492-1515. https://doi.org/10.1177/14782103241230127

Rodenkova, T. N., Gerzelieva, Z. I., Sandler, D. G., Zvonova, I. N., & Kharchishina, E. I. (2023). Integration of Effectiveness and Efficiency Indicators of State Support for Projects and Programmes for the Development of Higher Education in Russia. Hrvatska I Komparativna Javna Uprava, 23(2), 207-240. https://doi.org/10.31297/hkju.23.2.4

Rohmana, Y. (2023). University Funding Through Waqf: Lesson From Indonesia and Selected Countries. 218-231. https://doi.org/10.2991/978-94-6463-176-0_15

Rwakijuma, L. K., & Lunyolo, O. (2023). Prospects of Mobilising Resources Through Private-Public Partnerships (PPPs) in Private Universities in Uganda. Uherj, 11(1), 94-105. https://doi.org/10.58653/nche.v11i1.08

Siahaan, A., Napitupulu, D. S., & Nasution, Z. (2022). Financing for Islamic Higher Education (A Case Study in STIT Al-Ittihadiyah Labuhanbatu Utara). Jurnal Kependidikan Jurnal Hasil Penelitian Dan Kajian Kepustakaan Di Bidang Pendidikan Pengajaran Dan Pembelajaran, 8(1), 152. https://doi.org/10.33394/jk.v8i1.4636

Tabatadze, S. (2023). Higher Education Funding Policy and Research Productivity of Universities in Georgia. Journal of Higher Education Theory and Practice, 23(1). https://doi.org/10.33423/jhetp.v23i1.5799

Taylor, B. J., Barringer, S. N., & Slaughter, S. (2022). University Board Connectivity, Finances, and Research Production, 1985–2015. Teachers College Record, 124(9), 3-35. https://doi.org/10.1177/01614681221126007

Tiago Fonseca Albuquerque Cavalcanti, S., & Saltorato, P. (2022). The Rise of Academic Capitalism in Brazil’s Higher Education. Latin American Perspectives, 49(3), 66-83. https://doi.org/10.1177/0094582x211065483

Tiron‐Tudor, A., Nistor, C. S., Fekete, S., & Alexandru, A. B. (2022). Factors Influencing Public Higher Education Institutions’ Performance Reporting in the Romanian Context. Administrative Sciences, 12(4), 163. https://doi.org/10.3390/admsci12040163

Wright, P. Q. (2020). Between the Market and Solidarity: Commercializing Development Aid and International Higher Education in Socialist Yugoslavia. Nationalities Papers, 49(3), 462-482. https://doi.org/10.1017/nps.2020.17

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۵/۱۰/۰۱

ارسال

۱۴۰۴/۰۶/۱۴

بازنگری

۱۴۰۴/۱۱/۲۳

پذیرش

۱۴۰۴/۱۱/۳۰

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

محمدی ر.، رشادت جو ح.، و حسینی معصوم م. (1405). ارائه مدلی جهت استقلال مالی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی (مورد مطالعه: دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران). مدیریت پویا و تحلیل کسب و کار، 1-25. https://dmbaj.org/index.php/dmba/article/view/328

مقالات مشابه

1-10 از 296

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.