تبیین کیفیت حسابرسی بر اساس رتبه مؤسسات حسابرسی و ویژگی‌های کمیته حسابرسی: نقش تعدیل‌گر تأخیر در ارائه گزارش حسابرس در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار عراق
کلمات کلیدی:
کیفیت حسابرسی, تأخیر گزارش حسابرس, رتبه مؤسسات حسابرسی, کمیته حسابرسی, دانش مالی, استقلال کمیته حسابرسی, تجربه اعضای کمیته حسابرسی, حاکمیت شرکتی, نظریه نمایندگی, بورس اوراق بهادار عراقچکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر تبیین تأثیر رتبه مؤسسات حسابرسی و ویژگی‌های کمیته حسابرسی بر کیفیت حسابرسی و تأخیر در ارائه گزارش حسابرس و بررسی نقش تعدیل‌گر تأخیر گزارش حسابرس در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار عراق بود. روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر روش توصیفی–همبستگی و از نوع پس‌رویدادی بود. جامعه آماری شامل شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار عراق بود که با استفاده از روش حذف سیستماتیک، ۱۴۳ شرکت طی دوره ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ انتخاب شدند و در مجموع ۱۴۳۰ مشاهده شرکت–سال مورد تحلیل قرار گرفت. داده‌ها از صورت‌های مالی سالانه، گزارش‌های حسابرسی مستقل و افشاهای شرکتی استخراج شدند. کیفیت حسابرسی، رتبه مؤسسه حسابرسی، تخصص مالی، استقلال، اندازه، تجربه و ترکیب جنسیتی کمیته حسابرسی و تأخیر گزارش حسابرس بررسی شدند. برای آزمون فرضیه‌ها از رگرسیون چندمتغیره داده‌های تابلویی، آزمون‌های چاو و هاسمن و کنترل اثرات زمانی در نرم‌افزار EViews استفاده شد. یافته‌ها: رتبه بالاتر مؤسسات حسابرسی اثر مثبت و معناداری بر کیفیت حسابرسی داشت (β=0.004823, p=0.0001) و تأخیر گزارش حسابرس را به‌طور معناداری کاهش داد (β=-3.2714, p<0.001). تخصص مالی (β=0.003914, p=0.0019)، استقلال (β=0.006247, p=0.0113) و تجربه اعضای کمیته حسابرسی (β=0.000412, p=0.0387) اثر مثبت و معناداری بر کیفیت حسابرسی داشتند، در حالی که اندازه کمیته و حضور اعضای زن معنادار نبودند. همچنین تخصص مالی (β=-2.1184, p=0.0026)، استقلال (β=-1.8745, p=0.0081) و تجربه (β=-0.2874, p=0.0328) تأخیر گزارش حسابرس را به‌طور معناداری کاهش دادند. اثر تعاملی رتبه مؤسسه حسابرسی × تأخیر گزارش نیز منفی و معنادار بود (β=-0.000913, p=0.0140)، که نقش تعدیل‌گر منفی تأخیر گزارش حسابرس را تأیید کرد. نتیجه‌گیری: رتبه حرفه‌ای بالاتر مؤسسات حسابرسی و برخورداری کمیته حسابرسی از تخصص مالی، استقلال و تجربه بیشتر می‌تواند هم کیفیت حسابرسی را ارتقا دهد و هم سرعت ارائه گزارش حسابرس را افزایش دهد. با این حال، افزایش تأخیر در ارائه گزارش حسابرس، اثر مثبت رتبه بالای مؤسسه حسابرسی بر کیفیت حسابرسی را تضعیف می‌کند؛ بنابراین، ارتقای کیفیت مؤسسات حسابرسی باید همراه با تقویت صلاحیت حرفه‌ای کمیته حسابرسی و بهبود به‌موقع بودن گزارشگری باشد.
دانلودها
مراجع
Abernathy, J. L., Barnes, M., Stefaniak, C., & Weisbarth, A. (2017). An International Perspective on Audit Report Lag: A Synthesis of the Literature and Opportunities for Future Research. International Journal of Auditing, 21(1), 100-127. https://doi.org/10.1111/ijau.12083
Al-Ahdal, W. M., & Hashim, H. A. (2022). Impact of Audit Committee Characteristics and External Audit Quality on Firm Performance: Evidence from India. Corporate Governance: The International Journal of Business in Society, 22(2), 424-445. https://doi.org/10.1108/CG-09-2020-0420
Alikhani, R., Maranjouri, M., & Davoudi, S. (2021). Audit Committee Characteristics and Audit Report Readability. Accounting and Auditing Review, 28(1), 80-101. https://doi.org/10.22059/acctgrev.2021.303906.1008381
Azizkhani, M., Hossain, S., & Nguyen, M. (2023). Effects of Audit Committee Chair Characteristics on Auditor Choice, Audit Fee and Audit Quality. Accounting & Finance, 63(3), 3675-3707. https://doi.org/10.1111/acfi.13058
Barati, R., & Sharifi, S. (2023). Audit Quality and Abnormal Delay in the Submission of Companies' Auditor Reports. Second National Conference on New Developments in Financial, Economic, and Accounting Studies, Maragheh, Iran.
Behbahaninia, P., Valizadeh Larijani, A., & Valizadeh Larijani, A. (2021). Oversight by Supervisory Institutions over Independent Auditors, Audit Quality, and Financial Reporting Quality. Stock Exchange, 14(53), 41-62. https://sid.ir/paper/959285/fa
Dang, V. C., & Nguyen, Q. K. (2022). Audit Committee Characteristics and Tax Avoidance: Evidence from an Emerging Economy. Cogent Economics & Finance, 10(1), 2023263. https://doi.org/10.1080/23322039.2021.2023263
Fariha, R., Hossain, M. M., & Ghosh, R. (2022). Board Characteristics, Audit Committee Attributes and Firm Performance: Empirical Evidence from Emerging Economy. Asian Journal of Accounting Research, 7(1), 84-96. https://doi.org/10.1108/AJAR-11-2020-0115
Hajihas, Z., & Azadzadeh, A. (2019). Audit Committee Characteristics and Financial Statement Comparability with Emphasis on Audit Firm Size and Corporate Governance. Financial Accounting Knowledge, 6(3), 95-117. https://doi.org/10.30479/jfak.2019.9632.2319
Heydari Sureshjani, Z., & Joudaki Chegini, Z. (2022). Audit Report Delay: Auditor Workload and Audit Firm Ranking. Financial Accounting Knowledge, 9(1), 113-132. https://sid.ir/paper/1046575/fa
Keyvani Hafshejani, R. (2023). The Effect of Audit Firm Characteristics on Delay in the Submission of the Auditor's Report. Third International Conference on Advanced Research in Management and Humanities,
Khudhair, D., Al-Zubaidi, F., & Raji, A. (2019). The Effect of Board Characteristics and Audit Committee Characteristics on Audit Quality. Management Science Letters, 9(2), 271-282. https://doi.org/10.5267/j.msl.2018.11.012
Lari Dashtbayaz, M., Ghannad, M., & Fakour, H. (2018). Audit Committee Characteristics and Audit Report Delay. Financial Accounting and Auditing Research, 10(37), 215-241. https://sid.ir/paper/198018/fa
Lutfi, A., Alkilani, S. Z., Saad, M., Alshirah, M. H., Alshirah, A. F., Alrawad, M., & Ramadan, M. H. (2022). The Influence of Audit Committee Chair Characteristics on Financial Reporting Quality. Journal of Risk and Financial Management, 15(12), 563. https://doi.org/10.3390/jrfm15120563
Mardessi, S. (2022). Audit Committee and Financial Reporting Quality: The Moderating Effect of Audit Quality. Journal of Financial Crime, 29(1), 368-388. https://doi.org/10.1108/JFC-01-2021-0010
Mohammadi, M., Ahmadipour, Z., & Ahmadipour, F. (2023). The Effect of Company and Independent Auditor Characteristics on Delay in the Submission of the Audit Report. Accounting and Management Perspective, 6(86), 285-298.
Mohammadrezaei, F., & Yahyaei, M. (2016). Financial Statement Restatements: Examining the Effect of the Ranking of Audit Firms Trusted by the Securities and Exchange Organization. Audit Knowledge, 16(64), 171-188.
Namakavarani, O. M., Daryaei, A. A., Askarany, D., & Askary, S. (2021). Audit Committee Characteristics and Quality of Financial Information: The Role of the Internal Information Environment and Political Connections. Journal of Risk and Financial Management, 14(6), 273. https://doi.org/10.3390/jrfm14060273
Rezazadeh, J., Abdi, M., & Kazemi Olum, M. (2017). Audit Committee Characteristics and Financial Statement Restatements. Financial Accounting Research, 9(3), 1-16. https://doi.org/10.22108/far.2017.103506.1063
Salehi, M., Oradi, J., & Salariforg, Z. (2016). The Effect of the Presence and Characteristics of the Audit Committee on Audit Report Delay. Accounting Knowledge, 7(26), 59-83. https://sid.ir/paper/356219/fa
Shahnazari, A., & Mazrouei, M. (2024). The Effect of Company and Auditor Characteristics on Audit Report Delay. Seventh International Conference on Management, Accounting, Economics, and Banking,
Sobhan, R., Khatun, A., & Ikra, I. J. (2025). Audit Committee Characteristics and Quality of Audit: An Interconnection from the Perspective of an Emerging Economy. Asian Journal of Accounting Research, 10(1), 1-17. https://doi.org/10.1108/AJAR-01-2024-0016
Svanström, T. (2016). Time Pressure, Training Activities and Dysfunctional Auditor Behaviour: Evidence from Small Audit Firms. International Journal of Auditing, 20(1), 42-51. https://doi.org/10.1111/ijau.12054
Tee, C. M., Gul, F. A., Foo, Y. B., & Teh, C. G. (2017). Institutional Monitoring, Political Connections and Audit Fees: Evidence from Malaysian Firms. International Journal of Auditing, 21(2), 164-176. https://doi.org/10.1111/ijau.12086
Yousefi Asl, F., Rajabdari, H., & Seyedmohseni, A. (2018). Examining the Relationship between Audit Committee Characteristics and Earnings Quality with the Moderating Role of Audit Quality in Firms with Concentrated Ownership. Operational and Performance Accounting and Auditing Research, 2(4), 33-54.
Zare Behnamiri, M. J., & Hassankhani, F. (2021). Audit Firm Characteristics and Audit Report Delay: A Meta-Analysis Approach. Accounting and Auditing Review, 28(4), 664-690. https://doi.org/10.22059/acctgrev.2021.317284.1008500
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1404 Navid Reza Namazi, Hayder Fadhil Almasoodi, Amin Nazemi, Mohammad Sadegh Zadeh Maharlouei (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
