ارائه و تخمین مدل توسعه انسانی در ایران با تاکید بر تامین مالی سبز و شاخص فناوری فین تک

زهرا شریفی ازغندی; زاداله فتحی; بابک پوربهرامی; میرفیض فلاح شمس لیالستانی

نویسندگان

زهرا شریفی ازغندی گروه مدیریت مالی ، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران نویسنده https://orcid.org/9745-2703-0008-0009
زاداله فتحی گروه مدیریت مالی ،واحد تهران مرکزی ،دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران ، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-6069-9023
بابک پوربهرامی گروه مدیریت مالی ،واحد پرند ،دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران ، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0008-3598-3269
میرفیض فلاح شمس لیالستانی گروه مدیریت مالی ، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0001-7989-8703

کلمات کلیدی:

توسعه انسانی, تأمین مالی سبز, فناوری فین‌تک, تحلیل مؤلفه‌های اساسی, تغییر رژیم مارکوف

چکیده

هدف: این مقاله با هدف ارائه و تخمین مدل توسعه انسانی در ایران با تأکید بر تأمین مالی سبز و شاخص فناوری فین‌تک تدوین شده است. تأمین مالی سبز به‌عنوان یک استراتژی کلیدی در پایداری اقتصادی و محیط‌زیستی نقش دارد و فناوری فین‌تک می‌تواند دسترسی به منابع مالی و بهبود شاخص‌های توسعه انسانی را تسهیل کند. هدف اصلی این تحقیق بررسی تأثیر این دو عامل بر توسعه انسانی در بازه زمانی سال‌های 1375 تا 1401 است. روش‌شناسی: این مطالعه از نوع کاربردی و توصیفی-تحلیلی است که از روش‌های آماری و مدلسازی برای تحلیل داده‌ها استفاده می‌کند. ابتدا برای اندازه‌گیری شاخص تأمین مالی سبز از پنج متغیر اقتصادی و زیست‌محیطی استفاده شد. سپس با استفاده از روش تحلیل مؤلفه‌های اساسی (PCA) شاخص تأمین مالی سبز استخراج گردید. پس از آن، برای تخمین مدل و تحلیل تأثیر تأمین مالی سبز و فین‌تک بر توسعه انسانی از رویکرد تغییر رژیم مارکوف استفاده شد. یافته‌ها: نتایج حاصل از تخمین مدل مارکوف نشان داد که تأمین مالی سبز و فناوری فین‌تک تأثیر مثبت و معناداری بر توسعه انسانی دارند. در دوران رونق، شاخص‌های اشتغال، آموزش و سرمایه نیز به بهبود توسعه انسانی کمک می‌کنند. ضریب تأمین مالی سبز و فناوری فین‌تک در هر دو رژیم رکود و رونق مثبت بود، که نشان می‌دهد این عوامل در هر شرایط اقتصادی بر توسعه انسانی اثرگذارند. نتیجه‌گیری: این پژوهش نشان داد که تأمین مالی سبز و فناوری فین‌تک می‌توانند به‌طور مؤثری به ارتقای توسعه انسانی در ایران کمک کنند. استفاده از ابزارهای مالی سبز و فناوری‌های مالی نوین به‌ویژه در دوره‌های رکود اقتصادی، نقش کلیدی در بهبود شاخص‌های توسعه انسانی و رشد پایدار اقتصادی ایفا می‌کنند.