شناسایی سنجه‌های اندازه گیری خوانایی گزارش‌گری مالی و عوامل موثر بر هزینه سرمایه مبتنی بر تحلیل حوزه دانش به شیوه تحلیل محتوا

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف بررسی روابط بین خوانایی گزارش‌های مالی و هزینه سرمایه شرکت‌های فعال در بازار سرمایه ایران با استفاده از رویکردهای اقتصادسنجی و یادگیری ماشینی (ML) انجام شده است.   روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است. داده‌های تحقیق از دو منبع شامل خبرگان و شرکت‌های فعال در بازار سرمایه ایران گردآوری شده است. برای انتخاب نمونه خبرگان از روش نمونه‌گیری غیرتصادفی گلوله برفی و برای شرکت‌ها از روش حذفی سیستماتیک استفاده شده است. داده‌های تحقیق با استفاده از روش‌های تحلیل محتوا، تحلیل تم، مدل‌سازی مبتنی بر یادگیری ماشینی و اقتصادسنجی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. به‌منظور اعتبارسنجی یافته‌ها از روش دلفی و منطق فازی برای رتبه‌بندی سنجه‌های خوانایی و عوامل مؤثر بر هزینه سرمایه استفاده شده است.   یافته‌ها: نتایج نشان داد که شاخص‌های خوانایی گزارش‌های مالی و عوامل مؤثر بر هزینه سرمایه در قالب هفت تم اصلی و پنجاه و یک تم فرعی طبقه‌بندی شده‌اند. مهم‌ترین شاخص‌های خوانایی شامل سهولت خوانایی فلش، شاخص فاگ، طول گزارش، شاخص فلش-کینکید و شاخص فاگ بوده است. همچنین، 10 عامل کلیدی مؤثر بر هزینه سرمایه شناسایی شد که مهم‌ترین آن‌ها شامل بازده سرمایه (ROE)، نوسان سود، بازده دارایی‌ها (ROA)، سودآوری، بازده سرمایه‌گذاری (ROI)، و کیفیت اطلاعات بوده‌اند.   نتیجه‌گیری: بررسی‌های انجام‌شده نشان داد که خوانایی گزارش‌های مالی تأثیر مستقیمی بر هزینه سرمایه دارد و با استفاده از رویکردهای یادگیری ماشینی می‌توان میزان خوانایی و تأثیر آن بر هزینه سرمایه را دقیق‌تر شناسایی و تحلیل کرد.