ارائه و آزمون مدل مدیریت دانش در حسابداری مدیریت با تأکید بر نقش فرهنگ سازمانی و رهبری تحولآفرین
کلمات کلیدی:
مدیریت دانش, فرهنگ سازمانی, حسابداری مدیریتچکیده
هدف: هدف این پژوهش ارائه و آزمون یک مدل یکپارچه مدیریت دانش در حسابداری مدیریت با تأکید بر نقش فرهنگ سازمانی و رهبری تحولآفرین در ارتقای کیفیت، کارایی و تصمیمگیری دادهمحور در سازمانها بود. روششناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–پیمایشی مبتنی بر مدلسازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل حسابداران مدیریت، مدیران مالی و کارشناسان واحدهای مالی سازمانهای بزرگ و متوسط بود که از میان آنها 405 نفر با روش نمونهگیری طبقهای انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامههای استاندارد مدیریت دانش، فرهنگ سازمانی و رهبری تحولآفرین جمعآوری شد. پایایی ابزارها با آلفای کرونباخ بالاتر از 0.70 و پایایی ترکیبی بالاتر از 0.85 تأیید شد و روایی سازه نیز با معیارهای AVE و HTMT مورد تأیید قرار گرفت. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار SmartPLS نسخه 4 و روش حداقل مربعات جزئی انجام شد و مدل ساختاری با بوتاسترپ 5000 تکرار آزمون گردید. یافتهها: نتایج تحلیل ساختاری نشان داد که رهبری تحولآفرین قویترین اثر را بر مدیریت دانش داشت (β=0.895, p<0.001)، پس از آن شایستهسالاری (β=0.489)، مشارکت تیمی (β=0.447)، شبکهسازی (β=0.432)، آموزش و یادگیری (β=0.360)، عدالت سازمانی و انگیزش (β=0.344)، قوانین و ساختار سازمانی (β=0.280)، فناوری و نوآوری (β=0.248) و فرهنگ سازمانی (β=0.199) تأثیر مثبت و معناداری بر مدیریت دانش داشتند. همچنین مدیریت دانش تأثیر بسیار قوی و معناداری بر کیفیت و کارایی حسابداری مدیریت داشت (β=0.879, p<0.001) و موجب بهبود تصمیمگیری دادهمحور، افزایش بهرهوری اطلاعاتی و ارتقای عملکرد واحدهای مالی شد. نتیجهگیری: نتایج نشان داد که مدیریت دانش یک عامل کلیدی در تحول حسابداری مدیریت به یک سیستم هوشمند، یادگیرنده و دادهمحور است و موفقیت آن بهطور اساسی به عوامل رفتاری و سازمانی بهویژه رهبری تحولآفرین، فرهنگ سازمانی حمایتی، مشارکت تیمی و شایستهسالاری وابسته است. سازمانهایی که این زیرساختها را تقویت میکنند، میتوانند کیفیت تحلیلهای مالی، کارایی عملیاتی و اثربخشی تصمیمگیریهای استراتژیک را بهطور قابل توجهی افزایش دهند.
دانلودها
مراجع
Anselmann, V., & Mulder, R. (2020). Transformational leadership, knowledge sharing, and innovative work behavior: A systematic review. Journal of Leadership & Organizational Studies, 27(3), 232-247. https://epub.uni-regensburg.de/49733/1/J%20Nursing%20Management%20-%202020%20-%20Anselmann%20-%20Transformational%20leadership%20knowledge%20sharing%20and%20reflection%20and%20work%20teams%20.pdf
Bass, B. M., & Avolio, B. J. (2019). Multifactor Leadership Questionnaire (MLQ) manual and guide. Mind Garden. https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037/t03624-000
Cameron, K., & Quinn, R. (2019). Diagnosing and changing organizational culture. Wiley. https://www.wiley.com/en-us/Diagnosing+and+Changing+Organizational+Culture%3A+Based+on+the+Competing+Values+Framework%2C+3rd+Edition-p-9781118003329
Denison, D. (2020). Corporate culture and organizational performance. Sage Publications. https://www.academia.edu/download/93242180/bca7bed9ec950897bcb10df36678cfb1dab1.pdf
Imandaar, M. (2025). Examining the Relationship between the Components of Knowledge Management and Employee Productivity in Firefighting (A Case Study: Fire and Safety Services of Khoy Municipality). New Research in Management and Accounting, 13, 113-126. https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/2282700/
Jalali, M., & Tajik, A. (2024). The impact of employee development methods on human capital and social capital with the mediating role of knowledge management in Bank Shahr. Eighth International Conference on Innovative Ideas in Management, Economics, Accounting, and Banking,
Jorfi, H. (2024). Examining the Effect of Organizational Culture on Social Capital With an Emphasis on the Mediating Role of Knowledge Management. Irphe, 30(4), 123-137. https://doi.org/10.61838/kman.irphe.30.4.7
Kiakjoori, D., Kiadliri, S., & Kiani, R. (2025). A Study on the Relationship between Organizational Culture and Knowledge Management in Iranian Organizations. Quarterly Journal of Applied Research in Market Management, 11(39). https://www.ensani.ir/fa/article/610831
Meher, J. R., Nayak, L., Mishra, R. K., & Patel, G. (2024). Impact of organizational learning culture on organizational effectiveness: a serial mediation analysis with knowledge sharing and employee competencies. VINE Journal of Information and Knowledge Management Systems, 54(2), 324-338. https://doi.org/10.1108/VJIKMS-10-2021-0230
Mubarakh, C., Miswanto, M., Siregar, B., Biyanto, F., & Kartika, F. (2025). The Strategic Role of Knowledge Management in Mediating the Relationship Between Servant Leadership and Organizational Value. International Journal of Research and Innovation in Applied Science, X(I), 335-352. https://doi.org/10.51584/ijrias.2025.1001027
Muis, I. (2025). The Effects of Knowledge Management, Digital Leadership and Organizational Culture on Employee Performance. Sjam, 3(1), 1-16. https://doi.org/10.38035/sjam.v3i1.411
Nguyen, M., Sharma, P., & Malik, A. (2024). Leadership styles and employee creativity: the interactive impact of online knowledge sharing and organizational innovation. Journal of Knowledge Management, 28(3), 631-650. https://doi.org/10.1108/JKM-01-2023-0014
Nonaka, I., & Takeuchi, H. (2019). The knowledge-creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation (Revised edition). Oxford University Press. https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9780080505022-16/knowledge-creating-company-ikujiro-nonaka
Sharif, S., Tongkachok, K., Akbar, M., Iqbal, K., & Lodhi, R. N. (2024). Transformational leadership and innovative work behavior in three-star hotels: mediating role of leader-member exchange, knowledge sharing and voice behavior. VINE Journal of Information and Knowledge Management Systems, 54(1), 1-21. https://doi.org/10.1108/VJIKMS-07-2021-0122
Shayeasteh, B., Ahmad, R., & Mansouri, A. A. (2024). Examining the relationship between knowledge management and entrepreneurial self-efficacy with the mediating role of entrepreneurial leadership. Education and Entrepreneurship Management, 3(1), 64-45. https://eme.razi.ac.ir/article_2584.html
Shemshadi, I. (2024). The impact of the knowledge-oriented leadership and culture on innovation and performance of organizational with emphasis on the role of mediator of Practices and process of knowledge management. Transactions on Data Analysis in Social Science, 6(2), 45-59. https://civilica.com/doc/826294/
Shokarriz, J., & Khadem Pour, M. (2024). The Impact of Knowledge Management and Organizational Innovation on Organizational Innovation Considering the Mediating Role of Digital Leadership Capability (A Case Study of Knowledge-Based Companies). Modern Research Approaches in Management and Accounting, 93, 1321-1329. https://www.majournal.ir/index.php/ma/article/view/2760
Tho, N. D., Trang, N. T. M., & Thu, N. N. (2025). Ambidextrous Leadership and Innovation Ambidexterity in a Business Function: The Role of Managers’ Psychological Capital and Proactive Personality. Journal of Knowledge Management, 29(5), 1446-1464. https://doi.org/10.1108/jkm-09-2024-1109
Trivedi, K., & Srivastava, K. B. L. (2024). The impact of intellectual capital-enhancing HR practices and culture on innovativeness—Mediating role of knowledge management processes. Journal of Organizational Effectiveness: People and Performance, 11(3), 573-593. https://doi.org/10.1108/JOEPP-05-2023-0174
Yıldız, T., Akan, B. B., Sığrı, Ü., & Dabić, M. (2025). Impact of knowledge-sharing culture on organizational creativity: integrating explicit and tacit knowledge sharing as mediators. Journal of Knowledge Management, 29(4), 1248-1277. https://doi.org/10.1108/JKM-05-2024-0633
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Naser Shamgani, Khadijeh Ebrahimi Kahrizsangi, Ehsan Kamali (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
